Egzamin G3 i G2: pytania na uprawnienia gazowe i cieplne

Kto potrzebuje świadectwa G3 albo G2

Art. 54 ustawy Prawo energetyczne wymaga, żeby osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci miały kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisję kwalifikacyjną. Szczegóły określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 1 lipca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1392). Załącznik nr 1 dzieli urządzenia na trzy grupy. Potoczne „G3” to grupa 3: urządzenia, instalacje i sieci gazowe. „G2” to grupa 2: urządzenia wytwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne.

W świadectwie komisja wpisuje konkretne punkty grupy, więc przed złożeniem wniosku sprawdź, które z nich odpowiadają twojej pracy. W grupach 2 i 3 bez świadectwa możesz jedynie obsługiwać urządzenia i instalacje cieplne o mocy do 50 kW (§ 5 rozporządzenia). Konserwacja, naprawy, montaż i pomiary wymagają świadectwa.

Eksploatacja (E) czy dozór (D)

W gazownictwie różnica ma praktyczne skutki. Rozporządzenie BHP przy budowie i eksploatacji sieci gazowych mówi, że prace gazoniebezpieczne nadzorują osoby z kwalifikacjami dozoru, a wykonują osoby z kwalifikacjami eksploatacji, co do zasady co najmniej we dwóch. Napełnianie gazem instalacji w budynku co do zasady wykonuje co najmniej dwóch pracowników, z których jeden ma świadectwo dozoru (z wyjątkami w § 59 ust. 2, np. uruchomienie instalacji w domu jednorodzinnym lub w mieszkaniu). Coroczne kontrole instalacji gazowych w budynkach (art. 62 Prawa budowlanego) mogą przeprowadzać osoby z kwalifikacjami dozoru dla instalacji gazowych albo z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Jak wygląda egzamin

Egzamin jest ustny (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Nie ma oficjalnego testu, liczby pytań ani progu punktowego. Przeprowadza go co najmniej trzech przedstawicieli komisji, którzy sprawdzają twoją wiedzę teoretyczną i praktyczną. Najważniejsze zasady:

• wniosek składasz ty albo twój pracodawca; dołączasz kopię dokumentu potwierdzającego wiedzę (np. dyplom, świadectwo, zaświadczenie pracodawcy o stażu) i potwierdzenie opłaty,
• zakres tematyki, miejsce i termin ustala przewodniczący komisji i powiadamia cię co najmniej 14 dni wcześniej,
• przed egzaminem okazujesz dokument tożsamości ze zdjęciem; egzamin może też odbyć się zdalnie, z transmisją w czasie rzeczywistym,
• o wyniku decyduje większość głosów (przy remisie głos przewodniczącego), a wynik brzmi „pozytywny” albo „negatywny”,
• po wyniku pozytywnym komisja wydaje świadectwo w ciągu 14 dni.

Opłata wynosi 10% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu złożenia wniosku (§ 14). To opłata pobierana przez komisję, niezależna od naszego pakietu. Świadectwo traci ważność po 5 latach od dnia wydania (art. 54 ust. 1aa Prawa energetycznego). Żeby dalej pracować, trzeba ponownie zdać egzamin.

Z czego pyta komisja

Rozporządzenie (§ 6) wymienia zakres wiedzy. Na stanowisku eksploatacji to m.in. budowa i działanie urządzeń, zasady eksploatacji, warunki wykonywania prac, BHP, ochrona przeciwpożarowa, pierwsza pomoc i postępowanie w razie awarii. Na stanowisku dozoru dochodzą m.in. przepisy o przyłączaniu i prowadzeniu ruchu, dokumentacja techniczna i eksploatacyjna, przepisy o budowie urządzeń oraz zasady dysponowania mocą. Na tej podstawie podzieliliśmy bank pytań na siedem działów:

• przepisy i świadectwa kwalifikacyjne: Prawo energetyczne, punkty grup 2 i 3, egzamin, ważność,
• BHP przy pracach gazowych i cieplnych: prace gazoniebezpieczne i niebezpieczne, pisemne polecenie, pomiary metanu i tlenu, DGW, prace w kotłach i sieciach cieplnych,
• instalacje i paliwa gazowe: gęstość i nawanianie gazu ziemnego, butle z gazem płynnym, próba kontrolna szczelności, napełnianie i odpowietrzanie, gazomierze, przeliczanie ciśnień,
• urządzenia i sieci cieplne: naczynie wzbiorcze, zawór bezpieczeństwa, wymienniki, węzły, obliczenia ciepła i mocy,
• kontrole okresowe i przewody kominowe: art. 62 Prawa budowlanego, czyszczenie przewodów, czujki tlenku węgla,
• awarie i ulatnianie się gazu: postępowanie przy zapachu gazu, przerwanie prac, zawiadomienia,
• pierwsza pomoc: zatrucie tlenkiem węgla, RKO, pozycja bezpieczna, oparzenia.

Pytania o przepisy opieramy na aktualnych tekstach ustaw i rozporządzeń. Pytania z pierwszej pomocy opieramy na wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji w polskim wydaniu Polskiej Rady Resuscytacji. Nie podajemy szczegółowych wartości z warunków technicznych dla budynków.

Jak się przygotować

• Naucz się liczb: 5 kPa i 0,5 MPa w grupie 3, 50 kW w grupie 2, próba kontrolna szczelności przy co najmniej 150% MOP przez 5 minut, 2% metanu i 18% tlenu, 10% i 40% DGW, czyszczenie przewodów co 6 miesięcy (gaz) i co 3 miesiące (paliwo stałe), chłodzenie oparzenia przez 20 minut.
• Przećwicz obliczenia na głos: przeliczanie MPa, kPa, barów i milibarów, ciśnienie próby z MOP, zużycie gazu z mocy i czasu, ciepło z masy wody i różnicy temperatur.
• Opowiedz sobie kolejność czynności przy zapachu gazu i przy przerwaniu prac gazoniebezpiecznych. Na egzaminie ustnym liczy się, czy umiesz wyjaśnić, dlaczego robisz coś w tej kolejności.
• Rób próbne testy na czas i wracaj do działów, w których masz najwięcej błędów. Test wyboru nie zastąpi rozmowy z komisją, ale szybko pokaże luki w wiedzy.

Gotowi na test? to niezależna platforma do nauki. Nie jesteśmy powiązani ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich, z Urzędem Regulacji Energetyki, z żadną komisją kwalifikacyjną, z operatorami sieci gazowych ani z ministerstwem.

Trzy przykładowe pytania z omówieniem

Po jednym pytaniu z różnych działów pełnego pakietu, z odpowiedzią i wyjaśnieniem.