Kto musi zdać egzamin UDT na wózki
Wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia to urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym. Żeby je obsługiwać, potrzebujesz zaświadczenia kwalifikacyjnego wydanego po egzaminie przed komisją jednostki dozoru technicznego, zwykle Urzędu Dozoru Technicznego (art. 22 i 23 ustawy o dozorze technicznym). Do egzaminu przystąpisz po ukończeniu 18 lat. Musisz władać polskim w stopniu, który pozwala przeprowadzić egzamin, albo zapewnić tłumacza przysięgłego. To samo minimum wieku powtarza § 4 rozporządzenia w sprawie BHP przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym.
Jakie zaświadczenie: dwa zakresy
Załącznik nr 3 do rozporządzenia z 21 maja 2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji (Dz.U. 2019 poz. 1008) przewiduje dla obsługi wózków dwa zakresy. W ofertach kursów nazywa się je zwykle skrótami I WJO i II WJO. W samym rozporządzeniu są opisane słowami:
| Zakres | Co obejmuje | Ważność |
|---|---|---|
| Szerszy (I WJO) | wózki z wysięgnikiem i wózki z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem, a także wszystkie pozostałe wózki z mechanicznym napędem podnoszenia | 5 lat |
| Podstawowy (II WJO) | wózki z mechanicznym napędem podnoszenia, z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem i z operatorem podnoszonym | 10 lat |
Jedno zaświadczenie obejmuje jeden rodzaj urządzenia. Ważność przedłużysz bez nowego egzaminu, jeśli złożysz wniosek najpóźniej 3 miesiące przed jej upływem i oświadczysz, że przez co najmniej 3 lata z ostatnich 5 lat ważności obsługiwałeś wózki w tym zakresie (art. 23 ust. 2c ustawy). Po terminie zaświadczenie nie zostanie przedłużone.
Jak wygląda egzamin
Egzamin prowadzi komisja, która liczy co najmniej dwie osoby. Termin wyznacza się najpóźniej w ciągu 30 dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku, chyba że sam poprosisz o późniejszy. Egzamin ma dwie części (§ 3 rozporządzenia):
- część teoretyczna: pisemna, na papierze lub elektronicznie. Rozporządzenie nie określa liczby pytań ani progu zaliczenia, a UDT nie podaje ich na swojej stronie o kwalifikacjach. Dlatego nie wpisujemy tu konkretnych liczb. Nasza symulacja 20 pytań w 30 minut to trening, a nie kopia prawdziwego testu.
- część praktyczna: sprawdzenie, czy potrafisz bezpiecznie obsługiwać wózek.
O wyniku dowiesz się bezpośrednio po egzaminie. Pozytywny wynik daje zaświadczenie. Jeśli nie zdasz, składasz nowy wniosek. Gdy najpóźniej na 3 dni robocze przed egzaminem pisemnie poinformujesz UDT, że się nie stawisz, opłatę zaliczą na inny termin albo ją zwrócą.
Egzamin praktyczny według wytycznych UDT
UDT opublikował wytyczne części praktycznej dla wózków jezdniowych podnośnikowych (obowiązują od 15 kwietnia 2021 r.). Najważniejsze zasady:
- Wózek, ładunek próbny i plac zapewnia wnioskodawca, razem z dokumentacją wózka, instrukcją, dziennikiem konserwacji i osobą uprawnioną do jego obsługi.
- Najpierw wykonujesz jedną czynność obsługi technicznej codziennej (OTC), którą wskaże komisja, spośród 18, np. ocenę ogumienia, sprawdzenie hamulców, ocenę baterii trakcyjnej albo instalacji LPG. Niezaliczenie OTC kończy praktykę wynikiem negatywnym, bez poprawki.
- Potem przewozisz ładunek po trasie w obu kierunkach, omijając co najmniej dwie przeszkody, odkładasz go na pole odkładcze (co najmniej 1 m wysokości), wracasz tyłem na pole START i parkujesz.
- Druga taka sama lub druga dowolna nieprawidłowość kończy egzamin wynikiem negatywnym. Błędy to m.in. brak pasa, uderzenie w przeszkodę, wychylanie się z kabiny, przepychanie ładunku i zła pozycja transportowa wideł.
Z czego są pytania teoretyczne
UDT publikuje szczegółową tematykę egzaminacyjną dla obsługi urządzeń transportu bliskiego. Obejmuje ona m.in. przepisy o dozorze, udźwig i jego charakterystykę, stateczność, budowę i mechanizmy, wyposażenie elektryczne i hydrauliczne, instrukcję eksploatacji, postępowanie po niebezpiecznym uszkodzeniu lub wypadku, pracę w szczególnych warunkach, bezpieczną eksploatację wózków zasilanych LPG i warunki bezpiecznej pracy. Na tej podstawie podzieliliśmy nasz bank pytań na osiem działów:
- dozór techniczny i przepisy: formy dozoru, badania UDT, przeglądy co 30 lub 60 dni, dziennik konserwacji,
- egzamin i zaświadczenie kwalifikacyjne,
- budowa wózka: maszt, karetka, hydraulika, przeciwwaga, osprzęt,
- obsługa codzienna i czynności przed pracą,
- stateczność i udźwig, w tym czytanie diagramu udźwigu opisanego słowami,
- jazda i praca z ładunkiem: pochylnie, regały, rampy, naczepy,
- butle LPG i akumulatory,
- BHP, awarie i wypadki.
Na stronie UDT znajdziesz też przykładowe pytania egzaminacyjne dla tej grupy urządzeń. Warto je przejrzeć. Nasze pytania napisaliśmy sami, na podstawie ustawy, rozporządzeń, wytycznych UDT i broszury Państwowej Inspekcji Pracy, i każde ma wyjaśnienie.
Jak się przygotować
- Naucz się liczb: 18 lat, 10 i 5 lat ważności, 3 miesiące na wniosek o przedłużenie, 3 lata pracy w ostatnich 5, przegląd konserwacyjny co 30 dni (wózki prowadzone co 60 dni), badanie kontrolne UDT co rok (wózki prowadzone i sterowane zdalnie co 2 lata).
- Zrozum udźwig: odległość środka ciężkości ładunku liczy się od czoła wideł, a im dalej i wyżej jest ładunek, tym mniejsza dopuszczalna masa.
- Powtórz zasady jazdy z broszury PIP: ładunek nisko, maszt do tyłu, z pochyłości tyłem z ładunkiem skierowanym ku górze, bez skręcania na pochyłości.
- Przećwicz OTC na wózku, na którym będziesz zdawać. Komisja wskazuje czynność z listy 18, dobraną do rodzaju wózka (np. sprawdzenia instalacji LPG nie dostaniesz na wózku elektrycznym).
- Rób próbne testy na czas i wracaj do działów, w których masz najwięcej błędów.
Gotowi na test? to niezależna platforma do nauki. Nie jesteśmy powiązani z Urzędem Dozoru Technicznym ani z żadną jednostką dozoru technicznego.
Trzy przykładowe pytania z omówieniem
Po jednym pytaniu z różnych działów pełnego pakietu, z odpowiedzią i wyjaśnieniem.
Na jakiej podstawie może być eksploatowane urządzenie techniczne objęte dozorem technicznym (poza urządzeniami z art. 15 ust. 1 ustawy)?
- pisemnej zgody pracodawcy, wydanej po pozytywnym przeglądzie konserwacyjnym wózka
- deklaracji zgodności wystawionej przez sprzedawcę lub importera wózka
- decyzji zezwalającej na eksploatację, wydanej przez organ jednostki dozoru
- wpisu operatora w dzienniku konserwacji po pierwszym uruchomieniu
Z jakich części składa się egzamin na operatora wózka przed komisją UDT?
- tylko z rozmowy z inspektorem na placu manewrowym
- z testu komputerowego, bez sprawdzania jazdy
- z części teoretycznej (pisemnej) i praktycznej
- z jazdy próbnej i badania lekarskiego na miejscu
Jakie rodzaje napędu wózków jezdniowych obejmuje rozporządzenie BHP o wózkach z napędem silnikowym?
- wyłącznie elektryczny z baterią trakcyjną
- ręczny, pneumatyczny i elektryczny
- spalinowy, elektryczny i spalinowo-elektryczny
- tylko spalinowy, zasilany olejem napędowym lub LPG
