Egzamin na patent żeglarza jachtowego: pytania i test teoretyczny

Co daje patent żeglarza jachtowego

Patent żeglarza jachtowego to podstawowy dokument kwalifikacyjny dla żeglarzy. Potrzebujesz go, żeby prowadzić jacht żaglowy o długości kadłuba powyżej 7,5 m (art. 37a ust. 3 ustawy o żegludze śródlądowej). Z patentem prowadzisz jachty żaglowe na wszystkich wodach śródlądowych, a na morzu jachty o długości kadłuba do 12 m, w strefie do 2 mil morskich od brzegu i w porze dziennej (§ 5 ust. 2 rozporządzenia MSiT w sprawie uprawiania turystyki wodnej). Patent możesz uzyskać po ukończeniu 14 lat i zdaniu egzaminu. Rozporządzenie nie wymaga ukończenia kursu, a PZŻ wprost informuje, że udział w szkoleniu nie jest obowiązkowy.

Jak wygląda egzamin

Egzamin przeprowadza komisja powołana przez Polski Związek Żeglarski albo podmiot upoważniony przez ministra sportu. Składa się z dwóch części i żeby go zdać, musisz zaliczyć obie (§ 17 rozporządzenia).

PZŻ podaje, że część praktyczna odbywa się na jachtach typu slup o długości kadłuba co najmniej 5,5 m, z silnikiem z biegiem wstecznym, przy wietrze od 1 do 5°B. Jeśli nie zdasz, podchodzisz ponownie po powtórnym uiszczeniu opłaty i powtarzasz cały egzamin (§ 20). Przepisy nie podają, ile odpowiedzi ma każde pytanie. Nasze pytania mają po trzy odpowiedzi, z których jedna jest poprawna.

Z czego są pytania

Zakres wiedzy teoretycznej określa załącznik nr 4 do rozporządzenia: budowa jachtów i obsługa silnika, teoria żeglowania, eksploatacja i manewrowanie, podstawy locji, ratownictwo wodne (w tym człowiek za burtą, hipotermia i sztrandowanie), meteorologia, pomoce nawigacyjne, ochrona wód, podstawowe przepisy prawa drogi na wodach śródlądowych i morskich oraz etykieta jachtowa. Nasz bank pytań podzieliliśmy na osiem działów:

• przepisy i uprawnienia: ustawa o żegludze śródlądowej, rozporządzenie o turystyce wodnej, zasady bezpieczeństwa, alkohol na wodzie,
• prawo drogi: przepisy żeglugowe na śródlądowych drogach wodnych (halsy, małe statki, wyprzedzanie, wąskie przejścia, śluzy) i podstawy MPDM,
• światła, znaki i sygnały: światła i znaki dzienne jachtów i innych statków, sygnały dźwiękowe, sygnały wzywania pomocy, znaki żeglugowe A do E,
• locja i oznakowanie szlaku: strony szlaku, pławy, znaki kardynalne, znaki brzegowe, wejścia do portów, akweny zamknięte,
• budowa jachtu i teoria żeglowania: kursy względem wiatru, wiatr pozorny, ster, miecz i balast, olinowanie, węzły,
• manewrowanie: dojście do boi, stawanie w dryf, człowiek za burtą, kotwiczenie, cumowanie, śluzowanie,
• meteorologia: skala Beauforta, sygnały ostrzegawcze na jeziorach, oznaki zmiany pogody,
• ratownictwo i bezpieczeństwo: hipotermia i tonięcie według wytycznych ERC 2025, wywrotka, sztrandowanie, obowiązki kierownika jachtu.

Światła i znaki opisane słowami

Przepisy żeglugowe pokazują światła, znaki dzienne i znaki żeglugowe na rysunkach w załącznikach. U nas wszystko jest opisane słowami, np. „czarny stożek wierzchołkiem w dół” albo „czerwone nad zielonym, widoczne dookoła”. Dzięki temu uczysz się znaczenia, a nie wyglądu jednego obrazka, ale przed egzaminem przejrzyj też rysunki z załączników do przepisów żeglugowych.

Jak się przygotować

• Naucz się liczb: 75 pytań, 90 minut, 65 poprawnych; 7,5 m i 10 kW jako granice obowiązku patentu; 12 m i 2 Mm na morzu; 20 m jako granica małego statku; 22,5° za trawersem przy wyprzedzaniu.
• Przećwicz pierwszeństwo: lewy hals ustępuje prawemu, nawietrzny zawietrznemu, motorówka żaglówce, a mały statek dużemu. Pamiętaj, że jacht na żaglach i silniku jednocześnie jest statkiem o napędzie mechanicznym.
• Zrób sobie ściągę sygnałów dźwiękowych: jeden długi to „uwaga”, jeden krótki w prawo, dwa krótkie w lewo, trzy krótkie wstecz, cztery krótkie „nie mogę manewrować”.
• Rób próbne testy na czas i celuj w co najmniej 65 z 75. Wracaj do działów, w których masz najwięcej błędów.

Gotowi na test? to niezależna platforma do nauki. Nie jesteśmy powiązani z Polskim Związkiem Żeglarskim ani z Ministerstwem Sportu i Turystyki. Pytania napisaliśmy sami na podstawie przepisów i oficjalnych materiałów wymienionych w źródłach.

Trzy przykładowe pytania z omówieniem

Po jednym pytaniu z różnych działów pełnego pakietu, z odpowiedzią i wyjaśnieniem.